نگاه کلی
سطح انرژی: ■■
نیاز به فعالیت بدنی: ■■
میزان بازیگوشی: ■■■
سطح علاقه به صاحب: ■■■■
دوستی با سگهای دیگر: ■■■
دوستی با حیوانات خانگی دیگر: ■■■
دوستی با غریبهها: ■■
سهولت آموزش: ■■
توانایی نگهبانی: ■■■■■
توانایی محافظت: ■■■■■
نیاز به رسیدگی به مو: ■■■
تحمل سرما: ■■■■■
تحمل گرما: ■■
وزن:
نر: ۴۱–۶۸ کیلوگرم
ماده: ۳۶–۵۰ کیلوگرم
قد:
نر: حداقل ۶۶ سانتیمتر
ماده: حداقل ۶۱ سانتیمتر
محبوبیت: در حال حاضر در دسته متفرقۀ AKC
خانواده: ماستیف
خاستگاه: تبت
تاریخ پیدایش: دوران باستان
کاربرد اصلی: نگهبان
کاربرد امروزی: نگهبان، همراه
نام دیگر: دو-خی (Do-Khyi)
تاریخچه
ماستیف تبتی، به عنوان یکی از کهنترین و تأثیرگذارترین نژادها، تاریخچهای پر رمز و راز دارد. شواهد باستانشناسی از سگهای غولپیکر مربوط به ۱۱۰۰ سال پیش از میلاد در چین کشف شده است؛ چنین سگهایی ممکن است همراه با آتیلا رهبر هونها و چنگیز خان سفر کرده و نسل اولیه ماستیفها در آسیای مرکزی را تشکیل داده باشند. در فلاتهای هیمالیا، این سگها به نگهبانان اردوگاههای عشایر تبدیل شدند. سبک زندگی کوچنشینی آنها به پراکندهشدنشان کمک کرد، اما کوههای بلند که فلاتها و درهها را از هم جدا میکردند، جمعیتهای منزوی را پدید آوردند. بدین ترتیب، طیف وسیعی از سگهای سرسخت با توانایی نگهبانی پدیدار شدند. علاوه بر محافظت از اردوگاهها، از این سگها برای نگهبانی از روستاها و صومعهها نیز استفاده میشد. نگهبانان روستا معمولاً روزها با زنجیر به دروازهها و پشت بامها بسته میشدند و شبها آزادانه به گشتزنی میپرداختند.
این نژاد تا سال ۱۸۴۷ عمدتاً خارج از تبت ناشناخته باقی ماند، تا اینکه نایبالسلطنه هند سگی بزرگ از تبت به نام سیرینگ را به ملکه ویکتوریا هدیه داد. با نمایش دو سگ وارداتی توسط شاهزادۀ ولز در یک نمایشگاه سگ در سال ۱۸۷۴، این نژاد توجه بیشتری را به خود جلب کرد. واردات سگها بهصورت محدود ادامه یافت و تنها در سال ۱۹۳۱ بود که انجمن نژادهای تبت در انگلستان، استاندارد رسمی نژاد را تدوین کرد. با توجه به تعداد کم این سگها در خارج از کشورشان، آیندۀ نژاد با حملۀ چین به تبت در دهۀ ۱۹۵۰ و آوارگی سگهای بومی، با تهدید روبرو شد. بقای آنها به فرار به کشورهای همسایه یا عقبنشینی به روستاهای کوهستانی دورافتاده بستگی داشت. در آن زمان، دالایی لاما دو سگ را به رئیس جمهور آیزنهاور هدیه داد، اما آنها خیلی زود ناپدید شدند. تنها در دهۀ ۱۹۷۰ بود که نژادهایی از نپال و هند برای پایهگذاری برنامههای پرورش در آمریکا وارد شدند. این واردات از پایگاه ژنتیکی گستردهای صورت گرفت که تنوع طبیعی فعلی در اندازه و ظاهر این نژاد را توضیح میدهد. امروزه ماستیف تبتی عمدتاً بهعنوان یک همراه و نگهبان خانواده به کار میرود، اگرچه برخی هنوز برای محافظت از دامها استفاده میشوند. در سال ۲۰۰۵، این نژاد باستانی فصل جدیدی را با ورود به کلاس متفرقۀ AKC آغاز کرد.
استاندارد ظاهری
1. استاپ کاملاً مشخص
2. سر پهن و سنگین؛ با مقداری چینخوردگی از چشم تا گوشۀ دهان؛ لبهای نسبتاً آویزان
3. چشمهای بادامی شکل و عمیق
4. گوشهای متوسط، V شکل، که در بالا قرار گرفته و نزدیک به سر آویزان هستند.
5. خط پشت صاف و همتراز
6. شکم جمع شدۀ برجسته
7. دم متوسط تا بلند، که در بالا قرار گرفته و روی کمر حلقه شده است.
8. پنجههای جمع و جور شبیه پنجه گربه؛ ممکن است یک یا دو انگشت اضافه در پاهای عقب وجود داشته باشد.
رنگ: سیاه، قهوهای و خاکستری، با یا بدون لکههای حنایی؛ سایههای مختلف طلایی؛ لکههای سفید روی سینه و پاها قابلقبول است.
خلقوخو
ماستیفهای تبتی، همانطور که از تاریخچۀ طولانیاشان بهعنوان نگهبانان و محافظان منزوی برمیآید، مستقل، با ارادۀ قوی و قلمروطلب هستند. آنها نسبت به غریبهها سرد و بیتفاوت اما به خانوادۀ خود وفادارند. اجتماعیسازی مناسب ضروری است تا بتوانند غریبهها را بپذیرند و بیش از حد بدگمان نشوند. آنها با کودکان خانواده مهربان و صبور هستند، اما ممکن است در برابر کودکانی که مزاحم فرزندان خود تلقی میشوند، حالت دفاعی بگیرند. آنها عموماً با سگهای دیگر رابطۀ خوبی دارند و بهندرت پرخاشگری نسبت به سگهای دیگر از خود نشان میدهند (در تبت، اغلب با سگهای لهاسا آپسو نگهداری میشدند). بیشتر ماستیفهای تبتی با حیوانات دیگر سازگاری خوبی دارند.
نگهداری و مراقبت
ماستیف تبتی معمولاً در محیط خانه آرام است و در فضای باز فعالیت نسبتاً بالایی دارد. یک پیادهروی طولانی روزانه با قلاده، همراه با دسترسی به حیاط، نیازهای حرکتی آن را برآورده میکند. رسیدگی به موها شامل برس کشیدن چند بار در هفته (در زمان ریزش موها به صورت روزانه) است؛ به خصوص باید به موهای بلندتر در ناحیه دم، یقه و عقب بدن توجه ویژهای شود. آنها هوای سرد را دوست دارند و برای اقلیمهای گرم و مرطوب مناسب نیستند. تمایل دارند شبها با صدای بلند پارس کنند. مادهها تنها یک بار در سال دوره فحلی را تجربه میکنند.
سلامتی
مشکلات عمده: دیسپلازی مفصل ران (CHD)، دیسپلازی آرنج
مشکلات جزئی: کمکاری تیروئید
موارد نادر: انتروپیون (برگشت پلک به داخل)، تشنج، نوروپاتی ارثی دمیلینهکننده در سگها (CIDN)
آزمایشهای پیشنهادی: لگن، تیروئید، چشم، (آرنج)
طول عمر: ۱۱ تا ۱۴ سال
شکل و کارکرد
ماستیف تبتی، سگی قدرتمند، سنگین اما ورزیده است که برای ترکیب قدرت و چابکی ساخته شده است. طول بدن آن کمی بیشتر از ارتفاعش است. حرکت آن آهسته و سنجیده، اما یورتمه رفتنش قدرتمند و سریع است. ظاهر کلی آن جذاب است، با حالتی جدی اما مهربان. پوشش موی آن، که بهطور قابل توجهی در نرها سنگینتر از مادهها است، ضخیم و نسبتاً بلند است، بهخصوص در اطراف گردن و شانهها. دم آن با موهای پرپشت پوشیده شده و پاهای عقب در قسمتهای بالایی، پرمو هستند. موها زبر، صاف و سخت هستند و از بدن فاصله میگیرند. این سگ در هوای سرد دارای لایه زیرین موی ضخیمی است، اما در هوای گرم لایه زیرین کمی دارد. این ترکیب از انواع پوشش مو به ماستیف تبتی اجازه میدهد تا در شرایط آبوهوایی سخت تبت مقاومت بسیار خوبی داشته باشد.
وبلاگ دانشنامه سگها
